Interview met schooldirecteur René Veenstra

Hoe zit dat: een muziekleraar voor alle basisscholen in de gemeente? Verschillende muziekverenigingen zagen hun leerlingenaantal teruglopen. Ze trokken aan de bel en kwamen via-via bij René terecht. Samen met de muziekverenigingen en zijn gitaar stapte René naar de gemeenteraad om aandacht te vragen voor dit probleem. En met succes! Er kwam een subsidie van 50.000 euro per jaar, bedoeld om meer ruimte te maken voor muziek in de klas. Nadat René was gestopt als directeur, werd hij benaderd of hij misschien zelf de muzieklessen wilde verzorgen. Met zangeres Froukje als dochter kon hij dat natuurlijk niet weigeren!

René vindt muziek essentieel voor kinderen. “Het maakt niet uit welke taal je spreekt of welke achtergrond je hebt, muziek werkt verbindend”, zegt hij. We delen drie lessen uit ons gesprek met René.

Les 1: Wacht niet af, maar ga zelf aan de slag

Als directeur zag René hoe creativiteit vaak als eerste sneuvelt zodra de druk oploopt. Resultaten vallen tegen, de inspectie kijkt mee, gedoe in de groep. Voor je het weet schuift creativiteit nog verder naar de achtergrond. Niet omdat scholen het niet belangrijk vinden, maar omdat de aandacht gaat naar wat direct door de inspectie wordt beoordeeld.

Daarom benadrukt hij dat je als school ook zelf aan de slag moet gaan. Afwachten tot er ruimte voor creativiteit ontstaat, duurt veel te lang. Zoek contact met lokale creatieve verenigingen, zet de stap naar de politiek, durf je omgeving om hulp te vragen. Door samen op te trekken, ontstaat er vaak meer ruimte voor creativiteit dan je vooraf denkt.

Les 2: Juist creativiteit heeft kaders nodig

“Continuïteit en vertrouwen zijn alles” zegt hij. Kinderen moeten weten waar ze aan toe zijn. Dat doe je door duidelijke afspraken te maken. Dat klinkt tegenstrijdiger tijdens een creatieve les, maar juist dan is het belangrijk. Kinderen gaan zichzelf uiten, dat is spannend en kwetsbaar. Je wil hen een veilig podium geven.

Als creativiteit een vaste plek krijgt in de klas, groeit het vanzelf uit tot iets waar kinderen op kunnen rekenen. Dan wordt het geen losse activiteit, maar onderdeel van hoe je school werkt. Als de hele klas kijkt naar een leerling die voor de klas staat, kun je daarna het gesprek aangaan: ‘wat vonden jullie ervan?’. Dan kun je kinderen leren om op een respectvolle manier hun mening te uiten. Je ziet dat de klas dan op een andere, lieve manier met elkaar omgaat.

Les 3: Je kunt pas talent ontdekken als er ruimte voor creativiteit is

Creativiteit kun je niet afdwingen. Kinderen moeten het uiteindelijk zelf willen. Dat zag hij thuis ook: dochter Froukje is zelfs een bekende zangeres en ambassadeur van deze campagne. Uiteraard heeft het haar geholpen dat er altijd muziek en instrumenten beschikbaar waren. Maar uiteindelijk was ze vooral zelf heel enthousiast. En dan bleek ze ook nog eens veel talent te hebben.

In de klas laat hij soms beelden zien van Froukje, bijvoorbeeld van haar optreden in Maestro. Door zulke beelden te laten zien, gaat het leven bij de kinderen. Het maakt creativiteit iets tastbaars. En ook al kent lang niet elk kind haar, toch inspireert het ze allemaal.

Niet ieder kind komt thuis in aanraking met creativiteit. Juist daarom vindt René het belangrijk dat scholen er aandacht aan besteden en het zichtbaar maken in de klas. Zo krijgen kinderen de ruimte om zelf te ontdekken wat creativiteit met hen doet.